Journal of Natural Sciences жариялау этикасы

Жалпы ережелер

Journal of Natural Sciences жариялау этикасы авторларға, редакторларға, рецензенттерге және баспагерге қолданылады.

Этикалық нормалардың бұзылуы редакцияда белгіленген тәртіппен тараптардың дәлелдері ескеріле отырып қаралады.

Журнал ғылыми еркіндік, жауапкершілік және жариялау үдерісінің ашықтығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді.

Негізгі қағидаттар

Редакциялық саясат келесі этикалық қағидаттарға негізделеді:

ғылыми сенімділік және нәтижелердің қайта өндірілуі;
сараптамалық бағалаудың объективтілігі мен тәуелсіздігі;
редакциялық шешімдердің ашықтығы;
авторлық құқықты құрметтеу және дұрыс дәйексөз келтіру;
кемсітушілік пен субъективтіліктің алдын алу;
жариялау этикасы бойынша халықаралық ұсынымдарды сақтау.

Автор міндеттері

Авторлар зерттеудің түпнұсқа нәтижелері мен сенімді деректерін ұсынуы тиіс.

Барлық қосалқы авторлар нақты ғылыми үлес қосып, қолжазбаның соңғы нұсқасын келісуі тиіс.

деректерді қолдан жасауға, бұрмалауға және жасыруға жол бермеу;
сілтемелер мен әдебиеттер тізімін дұрыс рәсімдеу;
қаржыландыру көздері мен ықтимал мүдделер қақтығысын ашық көрсету;
жіберілгеннен кейін немесе жарияланғаннан кейін анықталған қателер туралы редакцияға жедел хабарлау;
адам, жануар және қоршаған ортаға қатысты зерттеу этикасы талаптарын сақтау;
қолжазбаның басқа журналдарға қатар жіберілмегенін растау.

Редактор міндеттері

Редакторлар шешімдерді ғылыми маңыздылық, қолжазба сапасы және рецензент қорытындылары негізінде қабылдайды.

Редакциялық алқа кемсітусіз қолжазбаларды әділ және уақтылы қарауды қамтамасыз етеді.

материалдар мен хат алмасу құпиялылығын сақтау;
рецензент тағайындауда мүдделер қақтығысын болдырмау;
шешім қабылдау өлшемдерінің ашықтығын қамтамасыз ету;
этика бұзылды деген күдік туған жағдайда тексеріс бастау;
қажет болған жағдайда түзетулерді, терістеулерді және кері қайтаруларды жариялау.

Рецензент міндеттері

Рецензенттер қолжазба бойынша объективті, дәлелді және конструктивті қорытынды беруі тиіс.

Құзырет жеткіліксіз болғанда немесе мүдделер қақтығысы болса, рецензент бағалаудан бас тартуы тиіс.

рецензия дайындау мерзімдерін сақтау;
қолжазбаны жеке көзқарассыз ғылыми өлшемдер бойынша бағалау;
жарияланбаған деректерді жеке мақсатта пайдаланбау;
плагиат белгілері мен деректердің сенімсіздігі туралы редакцияға хабарлау;
рецензиялау құпиялылығын сақтау.

Авторлық

Авторлық зерттеу тұжырымдамасына, дерек жинауға, талдауға және мәтін дайындауға қосылған нақты үлесті көрсетуі тиіс.

Тапсырылғаннан кейін авторлар құрамын өзгертуге тек барлық авторлар мен редакция келісімімен жол беріледі.

Плагиат

Журнал антиплагиат құралдары мен мәтіндік сәйкестіктерге сараптамалық бағалауды қолданады.

Плагиат, дереккөзді дұрыс көрсетпей жасалған өзіндік плагиат және адал емес мәтіндік ұқсастық этиканың өрескел бұзылуы болып саналады.

Деректердің сенімділігі

Авторлар ұсынылған деректердің дәлдігін, өңдеу әдістерінің ашықтығын және негізгі нәтижелердің қайта өндірілуін қамтамасыз етуге міндетті.

Редакция сұрауы бойынша авторлар бастапқы деректерді, эксперимент хаттамаларын және мақала қорытындыларын растайтын өзге материалдарды ұсынуы тиіс.

Деректерді бұрмалау, іріктеп көрсету немесе нәтижелерді манипуляциялау белгілері анықталса, бұл мақаланы кері қайтаруға не ретракциялауға негіз болады.

Мүдделер қақтығысы

Жариялау үдерісінің барлық қатысушылары ықтимал қаржылық, институционалдық және жеке мүдделер қақтығысын ашық көрсетуі тиіс.

Ашылмаған мүдделер қақтығысы редакциялық шешім мен мақаланың жарияланым мәртебесін қайта қарауға әкелуі мүмкін.

Түзетулер және кері қайтару

Жарияланғаннан кейін елеулі қателер анықталса, редакция енгізілген өзгерістерді нақты сипаттай отырып түзету (errata) жариялайды.

Егер мақала қорытындылары елеулі бұзушылықтар салдарынан сенімсіз болса, редакция материалды ретракциялау туралы шешім қабылдауы мүмкін.

Түзету және ретракция саясаты автор құқықтарын сақтай отырып және оқырмандарды хабардар ете отырып ашық жүзеге асырылады.

Шағымдар мен өтініштер

Журнал этика, рецензиялау және редакциялық шешімдер бойынша өтініштерді белгіленген тәртіппен қарайды.

Өтініштер бойынша шешімдер фактілер, құжаттар және жариялау этикасы нормалары негізінде қабылданады.

Құпиялылық

Редакция авторлар, рецензенттер және платформа пайдаланушыларының дербес деректерін қорғауды қамтамасыз етеді.

Қолжазбалар туралы ақпарат тек редакциялық қарау және ғылыми жариялау мақсатында ғана пайдаланылады.

Халықаралық стандарттар

Журнал этикалық мәселелер мен даулы жағдайларды қарастыруда COPE (Committee on Publication Ethics) ұсынымдарын басшылыққа алады.

Қолжазба құрылымы, авторлық үлесті ашу және мүдделер қақтығысын жариялау талаптары ICMJE қағидаттарымен үйлестірілген.

Халықаралық стандарттарды қолдану JNS жарияланымдарына сенімді арттыруға және оларды жаһандық ғылыми кеңістікке кіріктіруге бағытталған.